گروه مطالعات آمریکا


 

دکتر زینب قاسمی طاری

مدیر گروه مطالعات آمریکا
دانشیار مطالعات آمریکای شمالی
دانشکدۀ مطالعات جهان
دانشگاه تهران
ایمیل: ghasemitari@ut.ac.ir

گروه مطالعات آمریکا با هدف تولید دانش تخصصی، رصد تحولات منطقه‌ای و ارائه تحلیل‌های علمی درباره ایالات متحده آمریکا و تأثیر آن بر نظام بین‌الملل تأسیس شده است. این گروه با رویکردی میان‌رشته‌ای، ابعاد سیاسی، امنیتی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاست خارجی آمریکا را بررسی کرده و پیوندهای آن را با دیگر مناطق جهان، به‌ویژه خاورمیانه و آسیای غربی، واکاوی می‌کند. حوزه مطالعاتی گروه شامل ساختارهای تصمیم‌گیری در واشنگتن، احزاب سیاسی، گروه‌های فشار، رسانه‌ها، افکار عمومی، سیاست‌های کلان اقتصادی، تحولات فناورانه و راهبردهای امنیت ملی ایالات متحده است. همچنین روابط آمریکا با متحدان سنتی، رقابت راهبردی با چین و روسیه، و تعاملات آن با سازمان‌های بین‌المللی از محورهای اصلی پژوهش به شمار می‌رود.
در این چارچوب، گروه مطالعات آمریکا می‌کوشد با بهره‌گیری از ظرفیت پژوهشگران و متخصصان علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، اقتصاد و جامعه‌شناسی، به یکی از مراجع معتبر تحلیل در حوزه آمریکاشناسی تبدیل شود و زمینه‌ساز ارتقای شناخت علمی و تصمیم‌سازی آگاهانه درباره این بازیگر کلیدی نظام بین‌الملل باشد. از مهم‌ترین فعالیت‌های این گروه می‌توان به تهیه یادداشت‌های تحلیلی، برگزاری نشست‌های تخصصی، انتشار گزارش‌های راهبردی، رصد مستمر تحولات سیاسی و اقتصادی آمریکا و توسعه همکاری‌های علمی با مراکز پژوهشی داخلی و بین‌المللی اشاره کرد.

اهداف اصلی این گروه عبارت‌اند از:
  • ایجاد هویت علمی و سازمانی گروه و تدوین نقشه راه پژوهشی متناسب با تحولات پرشتاب آمریکا
  • شناسایی، جذب و شبکه‌سازی با پژوهشگران، تحلیلگران و متخصصان حوزه آمریکا در داخل و خارج از کشور
  • رصد و پایش مستمر تحولات سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی آمریکا با تأکید بر دوره‌های انتخابات، تصمیم‌گیری‌های کلان و تغییرات ساختاری
  • انتشار یادداشت‌های تحلیلی، گزارش‌های راهبردی، بولتن‌های دوره‌ای و دیتابیس‌های آماری درباره شاخص‌های کلان آمریکا
  • برگزاری نشست‌های تخصصی، میزگردها و وبینارهای علمی با حضور صاحب‌نظران، دیپلمات‌های پیشین و آمریکاپژوهان برجسته
  • شناسایی ظرفیت‌ها، تهدیدها و فرصت‌های راهبردی در روابط ایران و آمریکا، با تأکید بر ابعاد تحریم‌ها، مذاکرات و تعاملات منطقه‌ای
  • همکاری‌های پژوهشی با دانشگاه‌ها، اندیشکده‌ها و مراکز مطالعاتی داخلی و بین‌المللی فعال در حوزه آمریکاشناسی
  • حمایت از پژوهشگران جوان و متخصص در حوزه مطالعات آمریکا، به‌ویژه در زمینه‌های نوظهور مانند جنگ شناختی، هوش مصنوعی و سیاست فناوری
  • توسعه دیپلماسی علمی و پژوهشی با مراکز علمی مستقل در آمریکا و دیگر کشورهای غربی برای تبادل نظر و کاهش سوءتفاهم‌ها

اولویت‌های پژوهشی گروه با توجه به تحولات معاصر آمریکا، حوزه‌های زیر را در بر می‌گیرد:
  • ساختارهای تصمیم‌گیری در واشنگتن و نهادهای مؤثر در سیاست‌گذاری
  • احزاب سیاسی، گروه‌های فشار، رسانه‌ها و افکار عمومی
  • سیاست‌های کلان اقتصادی و تحولات اقتصادی ایالات متحده
  • تحولات فناورانه، هوش مصنوعی و سیاست فناوری
  • راهبردهای امنیت ملی ایالات متحده
  • روابط آمریکا با متحدان سنتی، از جمله اروپا، ناتو، رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس
  • رقابت راهبردی آمریکا با چین و روسیه
  • تعاملات آمریکا با سازمان‌های بین‌المللی
  • روابط ایران و آمریکا با تأکید بر تحریم‌ها، مذاکرات و تعاملات منطقه‌ای
  • پیوندهای آمریکا با خاورمیانه و آسیای غربی
گروه مطالعات آمریکا همچنین در نظر دارد با رصد مستمر تحولات سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی ایالات متحده، از طریق انتشار گزارش‌های دوره‌ای و ارائه تحلیل‌های تخصصی، زمینه بهره‌مندی پژوهشگران، سیاست‌گذاران، دانشجویان و علاقه‌مندان را از اطلاعات معتبر و روزآمد فراهم سازد. توسعه همکاری‌های علمی با مراکز پژوهشی داخلی و بین‌المللی و گسترش فعالیت‌های تحلیلی و پژوهشی در حوزه آمریکاشناسی از دیگر برنامه‌های این گروه خواهد بود.

معرفی مدیر گروه مطالعات آمریکا
زینب قاسمی طاری، دانشیار گروه مطالعات آمریکا، پژوهشگر در حوزه‌های استعمار و پسااستعمار، دیاسپورا، تحلیل گفتمان و روابط ایران و آمریکا است. رویکرد نظری او تلفیقی از نظریه‌های انتقادی، از جمله گفتمان‌شناسی فوکو، مطالعات پسااستعماری و نظریه‌های هویت، با مطالعات منطقه‌ای و سیاست خارجی است. حوزه پژوهشی وی به‌ویژه بر بازنمایی‌های گفتمانی «خودی» و «دیگری» در سیاست خارجی آمریکا، پیوندهای فراملی و نقش دیاسپورا در شکل‌دهی به روابط سیاسی، و تأثیر میراث استعماری بر نظم کنونی نظام بین‌الملل متمرکز است. او با رویکردی میان‌رشته‌ای، تلاش می‌کند تا لایه‌های پنهان تاریخی، گفتمانی و هویتی در مناسبات ایران و آمریکا را آشکار ساخته و زمینه‌ساز فهمی عمیق‌تر از چالش‌ها و امکان‌های پیش‌روی این رابطه پیچیده باشد.