گروه مطالعات شرق اروپا


 

دکتر الهه کریمی ریابی

مدیر گروه مطالعات شرق اروپا
دانشیار مطالعات روسیه
دانشکدۀ مطالعات جهان
دانشگاه تهران
ایمیل: ekarimi@ut.ac.ir

شرق اروپا با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک خاص و تحولات شتابان سال‌های اخیر، به یکی از کانون‌های توجه در نظام بین‌الملل معاصر تبدیل شده است. کشورهای این حوزه شامل لهستان، جمهوری چک، اسلواکی، مجارستان، رومانی، بلغارستان، کشورهای حوزه بالکان، بلاروس، اوکراین و مولداوی، به دلیل تأثیرگذاری بر امنیت اروپا و مناسبات قدرت جهانی، نقشی کلیدی در معادلات سیاسی و امنیتی ایفا می‌کنند. رصد دقیق تحولات این منطقه و تحلیل روابط این کشورها با اتحادیه اروپا، ناتو، روسیه و سایر بازیگران بین‌المللی برای فهم دقیق‌تر نظم در حال تغییر جهانی و شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای راهبردی برای منافع ملی جمهوری اسلامی ایران ضرورتی انکارناپذیر است.
در این چارچوب، گروه مطالعات شرق اروپا با هدف تولید دانش تخصصی، رصد تحولات منطقه‌ای و ارائه تحلیل‌های علمی و میان‌رشته‌ای، فعالیت خود را در مؤسسه مطالعات آمریکای شمالی و اروپا دانشگاه تهران سامان می‌دهد. این گروه می‌کوشد با بهره‌گیری از ظرفیت پژوهشگران و متخصصان داخلی و بین‌المللی، زمینه‌ساز ارتقای شناخت علمی و پشتیبانی از فرآیند تصمیم‌سازی آگاهانه درباره این منطقه باشد و به یکی از مراجع معتبر تحلیل در حوزه شرق اروپا تبدیل شود.

اهداف اصلی این گروه عبارت‌اند از:
  • ایجاد هویت علمی و سازمانی گروه و تدوین نقشه راه مطالعاتی
  • شناسایی و شبکه‌سازی با پژوهشگران و متخصصان حوزه شرق اروپا در داخل و خارج از کشور
  • رصد و پایش مستمر تحولات سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی منطقه
  • انتشار یادداشت‌های تحلیلی، گزارش‌های راهبردی و بولتن‌های دوره‌ای
  • برگزاری نشست‌های تخصصی، میزگردها و وبینارهای علمی با حضور صاحب‌نظران
  • شناسایی ظرفیت‌ها و چالش‌های روابط ایران با کشورهای شرق اروپا
  • توسعه همکاری‌های علمی، پژوهشی و دیپلماسی علمی میان دانشگاه‌های ایران و کشورهای شرق اروپا
  • حمایت از پژوهشگران جوان و متخصص در حوزه مطالعات شرق اروپا
  • اولویت‌های پژوهشی گروه با توجه به تحولات معاصر شرق اروپا ، حوزه‌های زیر را در بر می‌گیرد:
  • تحولات سیاسی، حکمرانی و نظام‌های تصمیم‌گیری در کشورهای شرق اروپا
  • روابط کشورهای منطقه با اتحادیه اروپا و فرایندهای همگرایی یا واگرایی
  • مناسبات امنیتی، نقش ناتو و بحران‌های منطقه‌ای (به‌ویژه در اوکراین و بالکان)
  • روابط میان کشورهای شرق اروپا با روسیه و سایر بازیگران بین‌المللی
  • اقتصاد سیاسی، زیرساخت‌ها، تجارت و بازارهای مالی در منطقه
  • تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاست‌های هویتی در کشورهای حوزه مطالعاتی
  • سیاست خارجی کشورهای اروپای شرقی و جایگاه آن‌ها در نظام بین‌الملل معاصر
  • فرصت‌ها و تهدیدهای راهبردی منطقه برای منافع ملی جمهوری اسلامی ایران
این گروه همچنین در نظر دارد با رصد مستمر تحولات و تهیه یادداشت‌ها و گزارش‌های راهبردی، زمینه بهره‌مندی پژوهشگران و سیاست‌گذاران از تحلیل‌های روزآمد را فراهم سازد. توسعه همکاری‌های علمی با مراکز پژوهشی و اندیشکده‌های معتبر داخلی و بین‌المللی و ایجاد شبکه‌ای پایدار از همکاری‌های تخصصی، از دیگر برنامه‌های این گروه برای ارتقای شناخت علمی از تحولات پیچیده این منطقه خواهد بود.

معرفی مدیر گروه مطالعات شرق اروپا
دکتر الهه کریمی ریابی، استادیار مطالعات روسیه در دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران، هدایت «گروه مطالعات شرق اروپا» را در مؤسسه مطالعات آمریکای شمالی و اروپا بر عهده دارد. تخصص ایشان در مطالعات روسیه، که یکی از بازیگران کلیدی در معادلات این منطقه است، به گروه کمک می‌کند تا تحولات سیاسی و امنیتی این حوزه را با رویکردی عمیق و تخصصی رصد و تحلیل کند و به توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی در این حوزه بپردازد.