نشست «همگرایی اقتصادی و فرهنگی ایران و جمهوری تاتارستان؛ چشم‌اندازهای همکاری در حوزه ولگا و اورال» روز شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۴ در سالن ایرانِ دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد. این نشست به مدیریت خانم دکتر الهه کریمی ریابی هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان، و با حضور آقای داود میرزاخانی سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در کازان و آقای واسیلی ودوین نماینده بازرگانی جمهوری تاتارستان در ایران تشکیل شد.

خانم دکتر کریمی در آغاز ضمن خوش‌آمدگویی به حضار، هدف نشست را بررسی ظرفیت‌های همکاری اقتصادی و فرهنگی ایران با جمهوری تاتارستان عنوان کرد و از دو سخنران نشست به دلیل پذیرش دعوت قدردانی نمود. او با معرفی آقای میرزاخانی به عنوان سرکنسول ایران در کازان که حوزه گسترده ولگا و اورال را پوشش می‌دهد، و همچنین معرفی آقای ودوین که از ایران‌شناسان روس و فارغ‌التحصیل دانشگاه فدرال کازان است و به‌تازگی به‌عنوان نماینده بازرگانی جمهوری تاتارستان در ایران منصوب شده، توضیح داد که چرا تاتارستان در این نشست به‌طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است. وی یادآور شد که تاتارستان یک جمهوری خودمختار در ساختار فدراتیو روسیه است که دارای رئیس‌جمهور، هیئت وزیران، زبان رسمی، پرچم و سرود ملی مخصوص خود است.

پس از آن، آقای میرزاخانی سخنان خود را با ابراز خرسندی از حضور در جمع دانشجویان آغاز کرد و با اشاره به پیشینه همکاری‌های ایران و روسیه گفت که در سال ۱۳۷۶ دو کشور تصمیم به تأسیس سرکنسولگری‌های خود در کازان و رشت گرفتند که بر اساس آن ۱۳ استان و جمهوری در حوزه ولگا و اورال تحت پوشش سرکنسولگری ایران در کازان قرار گرفت. او در ادامه به نقش تاریخی و فرهنگی تاتارها اشاره کرد و توضیح داد که تاتارها از نخستین گروه‌هایی بودند که آثار اندیشمندان ایرانی را به زبان‌های روسی و تاتاری ترجمه کردند و اگرچه این منطقه جزو حوزه تمدنی ایران نبوده، اما به‌شدت از فرهنگ و زبان فارسی تأثیر پذیرفته است. وجود بیش از ۳۰۰۰ واژه فارسی در زبان تاتاری و ثبت بیش از ۱۵۰۰ نسخه خطی فارسی در تاتارستان، نشانه‌ای از عمق این پیوند تاریخی است. او همچنین به قدمت شهر کازان اشاره کرد که حدود ۲۰ سال پیش هزارمین سال تأسیس خود را جشن گرفت و سند تاریخی آن از سوی آستان قدس رضوی به رئیس‌جمهور تاتارستان اهدا شد. میرزاخانی خاطرنشان کرد که نبود نمایندگی فعال ایران در کازان طی هفت سال باعث شده بود بخشی از میراث فرهنگی و معنوی ایران توسط برخی کشورها از جمله ترکیه مصادره شود، اما امروز با توجه به ظرفیت‌های صنعتی، کشاورزی و گردشگری تاتارستان که سومین قطب گردشگری روسیه با سالانه ۴ میلیون بازدیدکننده است فرصت‌های قابل توجهی برای همکاری دوطرفه وجود دارد.

در ادامه، آقای ودوین با تشکر از برگزارکنندگان و سخنرانان نشست، حضور در این جلسه را برای خود افتخار دانست و توضیح داد که به عنوان نماینده دولت جمهوری تاتارستان در ایران فعالیت می‌کند. او برای درک بهتر پیشینه این جمهوری، به ریشه‌های تاریخی قوم بلغار اشاره کرد که در شمال دریای خزر به دو شاخه تقسیم شدند: گروهی که به سمت منطقه کنونی بلغارستان رفتند و مسیحیت را پذیرفتند، و گروهی که به سمت ولگا مهاجرت کرده و بلغارستان ولگایی را تشکیل دادند. ودوین تأکید کرد که تاتارستان در تاریخ جهان اسلام به عنوان «مرز گسترش اسلام» شناخته می‌شود و نقش مهمی در شکل‌دهی به هویت فرهنگی مسلمانان روسیه داشته است.

این نشست با ارائه مجموعه‌ای از داده‌های تاریخی، فرهنگی و اقتصادی، زمینه‌ای برای شناخت بهتر جمهوری تاتارستان و بررسی راه‌های توسعه همکاری‌های دوطرفه فراهم کرد و نشان داد که ظرفیت‌های تعامل میان ایران و این جمهوری خودمختار در حوزه‌های مختلف از جمله صنعت، کشاورزی، فرهنگ، گردشگری و آموزش بسیار قابل توجه است.